Chân tay miệng là một căn bệnh truyền nhiễm phổ biến ở trẻ em, đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi. Bệnh có thể dễ dàng lây lan, nhất là trong những mùa dịch, và gây ra nhiều khó khăn cho trẻ nhỏ trong việc ăn uống, sinh hoạt. Việc nhận biết sớm các biểu hiện chân tay miệng giúp các bậc phụ huynh kịp thời chăm sóc và điều trị cho trẻ, giúp trẻ hồi phục nhanh chóng. Bài viết này từ hieuvecon.vn sẽ cung cấp cho các mẹ những thông tin hữu ích về biểu hiện chân tay miệng ở trẻ em và cách chăm sóc bé đúng cách khi mắc bệnh.
Nguyên nhân gây bệnh chân tay miệng ở trẻ em
Bệnh chân tay miệng là một căn bệnh truyền nhiễm do virus tương tự như bệnh sốt xuất huyết ở trẻ em thuộc nhóm Enterovirus gây ra, trong đó phổ biến nhất là Coxsackievirus A16 và Enterovirus 71. Việc lây nhiễm virus này có thể diễn ra khi trẻ tiếp xúc trực tiếp với các dịch tiết từ cơ thể người bệnh, bao gồm nước bọt, đờm, chất lỏng từ mụn nước hoặc phân của người bệnh. Điều này khiến bệnh dễ dàng lây lan qua các con đường tiếp xúc như hôn, ôm hoặc chia sẻ đồ dùng.
Chân tay miệng thường gặp ở trẻ dưới 5 tuổi
Bệnh thường gặp ở trẻ em dưới 5 tuổi, nhưng cũng có thể xuất hiện ở thanh thiếu niên và người lớn. Tại Việt Nam, bệnh chân tay miệng diễn ra quanh năm, với 2 đợt bùng phát mạnh vào các tháng 3-5 và tháng 9-12. Bệnh có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.
Dấu hiệu nhận biết chân tay miệng ở trẻ em
Biểu hiện của bệnh chân tay miệng ở trẻ em có thể thay đổi qua từng giai đoạn, từ khi ủ bệnh cho đến khi bệnh bùng phát và hồi phục. Việc nhận diện đúng các triệu chứng sẽ giúp các bậc phụ huynh chăm sóc và điều trị bệnh cho trẻ hiệu quả hơn.
Giai đoạn ủ bệnh (3-6 ngày)
Trong giai đoạn này, trẻ không có dấu hiệu gì rõ rệt. Đây là giai đoạn virus đang nhân lên trong cơ thể trẻ, và chưa có triệu chứng bên ngoài. Trẻ vẫn sinh hoạt bình thường, không có biểu hiện bệnh lý cụ thể.
Giai đoạn phát khởi (1-2 ngày)
Bắt đầu từ giai đoạn phát khởi, trẻ có thể xuất hiện những triệu chứng như sốt nhẹ, đau họng, sổ mũi, cơ thể mệt mỏi. Một số bé có thể bị tiêu chảy nhẹ, sờ thấy hạch cổ hoặc hạch dưới hàm. Đây là giai đoạn dễ bị nhầm lẫn với các bệnh cảm cúm thông thường, nhưng nếu không điều trị kịp thời, bệnh có thể phát triển nhanh chóng sang giai đoạn toàn phát.
Giai đoạn toàn phát (3-10 ngày)
Đây là giai đoạn có các biểu hiện đặc trưng nhất của bệnh chân tay miệng:
Viêm loét miệng: Mụn nước nhỏ (2-3 mm) xuất hiện ở niêm mạc miệng, mặt trong má, lợi, và lưỡi. Các mụn nước nhanh chóng vỡ ra, tạo thành các vết loét gây đau và khiến trẻ khó ăn uống. Do đó, trẻ sẽ có xu hướng bỏ ăn hoặc ăn ít hơn, làm tình trạng biếng ăn trở nên trầm trọng hơn.
Phát ban toàn thân: Các bóng nước lớn xuất hiện ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, đầu gối, vùng mông và có thể lan ra khắp cơ thể. Phát ban này có thể tồn tại từ 1-2 ngày và có thể xuất hiện các mụn nước lớn hoặc ban đỏ.
Biến chứng: Một số trường hợp có thể gặp biến chứng nghiêm trọng như sốt cao, buồn nôn, co giật, lơ mơ, và mê sảng. Những biến chứng này thường xảy ra trong khoảng từ ngày 3 đến ngày 5 của bệnh và cần được chăm sóc y tế kịp thời.
Xem thêm: Sữa morinaga cho trẻ sơ sinh
Giai đoạn hồi phục (7-10 ngày)
Trong khoảng từ 7-10 ngày, nếu không có biến chứng xảy ra, trẻ sẽ dần hồi phục và các triệu chứng sẽ giảm dần. Các vết loét miệng và mụn nước sẽ lành lại, trẻ có thể bắt đầu ăn uống bình thường trở lại. Tuy nhiên, các bậc phụ huynh cần theo dõi tình trạng của trẻ để phát hiện kịp thời bất kỳ dấu hiệu bất thường nào.
Chân tay miệng lây lan qua các con đường nào?
Bệnh chân tay miệng rất dễ lây lan, và có thể truyền từ người này sang người khác qua nhiều con đường khác nhau:
- Tiếp xúc trực tiếp: Lây qua nước bọt, đờm, mũi, hoặc chất lỏng từ mụn nước của người bệnh khi ho, hắt hơi hoặc ôm hôn.
- Chạm vào vật dụng bị nhiễm virus: Nếu trẻ chạm vào các vật dụng như tay nắm cửa, đồ chơi, hoặc quần áo của người bệnh, sau đó chạm tay vào mắt, mũi, hoặc miệng, có thể bị lây nhiễm.
- Tiếp xúc với phân của người bệnh: Bệnh cũng có thể lây qua phân của người bệnh khi thay tã cho trẻ hoặc vệ sinh cá nhân mà không rửa tay sạch sẽ.
Đặc biệt, trong các khu vực tập trung đông người như trường học, nhà trẻ, hay khu vui chơi, nguy cơ lây lan bệnh là rất cao.
Cách điều trị và chăm sóc trẻ bị chân tay miệng tại nhà
Khi trẻ bị bệnh chân tay miệng, các bậc phụ huynh cần tuân thủ các biện pháp điều trị và chăm sóc con nhỏ đúng cách để giúp trẻ hồi phục nhanh chóng.
Những việc cần làm
Giảm đau và hạ sốt: Sử dụng thuốc giảm đau như Ibuprofen hoặc Paracetamol cho trẻ khi có triệu chứng sốt. Nếu trẻ bị loét miệng, có thể dùng thuốc xịt gây tê hoặc kem chống ngứa để giảm cảm giác khó chịu.
Vệ sinh miệng cho trẻ: Súc miệng cho trẻ bằng nước muối loãng hoặc dung dịch sát khuẩn để giúp làm sạch vết loét và giảm nguy cơ nhiễm trùng.
Chế độ ăn uống hợp lý: Cho trẻ ăn những thức ăn mềm, dễ nuốt như cháo, súp, hoặc thức ăn lỏng để tránh làm tổn thương vết loét trong miệng.
Cách ly trẻ bệnh: Để ngăn ngừa lây nhiễm cho những trẻ khác trong gia đình, nên cách ly trẻ bị bệnh và hạn chế tiếp xúc với người khỏe mạnh.
Những việc cần tránh
Không dùng Aspirin: Aspirin không phù hợp cho trẻ nhỏ khi bị bệnh tay chân miệng vì có thể gây ra tác dụng phụ nguy hiểm.
Không sử dụng thuốc kháng sinh: Chân tay miệng do virus gây ra, vì vậy kháng sinh không có tác dụng.
Kết luận
Bệnh chân tay miệng ở trẻ em là một bệnh nhiễm trùng khá phổ biến và có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Tuy nhiên, nếu biết cách nhận diện các dấu hiệu của bệnh và thực hiện các biện pháp chăm sóc đúng cách, trẻ có thể phục hồi nhanh chóng mà không gặp phải các vấn đề nghiêm trọng. Hieuvecon.vn hy vọng bài viết này sẽ giúp các bậc phụ huynh có thêm thông tin hữu ích trong việc chăm sóc và điều trị bệnh chân tay miệng cho trẻ.